Willem de Kooning at work

100 jaar nadat Willem de Kooning zijn thuisstad Rotterdam achter zich liet om als verstekeling op een schip naar de Verenigde Staten te emigreren, keert De Kooning terug naar Nederland met deze grote tentoonstelling, in samenwerking met het Art Institute of Chicago en met ondersteuning van The Willem de Kooning Foundation in New York.

Met circa 120 werken uit internationale collecties wordt voor het eerst in Nederland een uitgebreid overzicht gepresenteerd van zijn getekende oeuvre, naast een aantal van zijn meest iconische schilderijen en sculpturen. De tentoonstelling volgt de artistieke ontwikkeling van De Kooning vanaf zijn reis van Nederland naar New York. Het publiek krijgt hierdoor een ongekend inzicht in de praktijk van de kunstenaar die voortdurend op zoek was naar vernieuwing, een moderne meester die de kunst voorgoed herdefinieerde.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog raakte de ontwikkeling van de Nederlandse kunst in een stroomversnelling: Theo van Doesburg richtte De Stijl op met Mondriaan en Rietveld en de gevluchte Franse kubist Henri Le Fauconnier inspireerde een groep Amsterdamse schilders met zijn zwaar aangezette expressionisme. Charley Toorop, Leo Gestel, Dirk Filarski, Harry Kuijten, Else Berg en Mommie Schwarz, Arnout Colnot, Jaap Weijand, Thé Lau, Matthieu Wiegman, maar ook andere vluchtelingen als Béla Czobel, Gust Desmet en Frits Van den Berghe woonden voor korte of lange tijd in Bergen, dat een heus kunstenaarsdorp werd.

• Rijksmuseum Amsterdam  9 oktober 2026 t/m 17 januari 2027
• Foto © Arnold Newman / Arnold Newman Collection via Getty Images
   

Whistler. Dandy en dwarsdenker

Ontmoet James McNeill Whistler (1834-1903): schilder en prentmaker, influencer avant la lettre, kunstestheet en enfant terrible. Whistler. Dandy en dwarsdenker is de eerste overzichtstentoonstelling in Nederland met werk van deze markante kunstenaar.

James McNeill Whistler geldt als een van de belangrijkste kunstenaars van de 19de eeuw. Met zijn opvatting dat kunst, net als muziek, vooral een stemming moest oproepen, stond hij aan de wieg van de moderne kunst. Whistler maakte veel beroemde schilderijen, maar hij is daarnaast ook bekend om zijn vele etsen en tekeningen, gemaakt in steden als Parijs, Amsterdam en Venetië.

Zijn rebelse karakter en uitgesproken overtuigingen brachten hem geregeld in aanvaring met critici en opdrachtgevers. Zelfs voor avant-gardekunstenaars was hij met zijn eigenzinnige en vernieuwende kunst soms nog te vooruitstrevend. Whistler werkte maanden-, soms zelfs jarenlang aan een kunstwerk, terwijl het resultaat oogt alsof het spontaan en snel is ontstaan.

Roger Fry, een invloedrijke Engelse kunstcriticus, schreef destijds over Whistler: “… hij leek steeds opnieuw een revolutie te ontketenen, en compromisloze jongeren aan te vuren in hun verzet tegen de bolwerken van traditie en academische zelfgenoegzaamheid.”

• Van Gogh Museum 16 okt –1o jan 2027

Van Gogh, al onze schilderijen

Hélène Kröller-Müller

De Kröller-Müllercollectie telt 88 schilderijen van Vincent van Gogh en is grotendeels tussen 1908 en 1930 bijeengebracht door de grondlegger van het museum, Helene Kröller-Müller. In de tentoonstelling worden alle schilderijen getoond aan de hand van de drie goddelijke deugden geloof, hoop en liefde. Deze drie thema’s spelen een hoofdrol in Van Goghs leven en werk. Hij zoekt naar een kunstvorm die voortkomt uit zijn persoonlijke worstelingen. Daarmee hoopt hij anderen troost en hoop te bieden.

“Maar om wedergeboren te worden tot het eeuwige leven, tot het leven van geloof, hoop en liefde” - Vincent van Gogh 1876

• Museum Kröler-Müller 15 sept - 3 jan 2027

100 jaar Bauhaus in Dessau

Kunst, design, architectuur, theater

In 2026 vinden in Dessau tal van tentoonstellingen plaats om 100 jaar Bauhaus te herdenken. Het Bauhaus zelf werd al opgericht in 1919 in Weimar, maar de verhuizing naar Dessau markeert het moment waarop de school haar meest invloedrijke periode inging. Het gebouw in Dessau werd een symbool van modern design, architectuur en kunstonderwijs: strak, functioneel, licht en radicaal vernieuwend voor die tijd.

De Jordaan, van ’t Nieuwe Werck tot Provo

De Jordaan. Wie kent ‘m niet? Het is één van de beroemdste buurten van Amsterdam. Het meest bezongen in elk geval door volkszangers als Johnny Jordaan en Tante Leen. Een volkswijk die in de 17e eeuw ontstaat, tegelijkertijd met de Amsterdamse grachtengordel. Het heet dan nog het ‘Nieuwe Werck’ en is een plek waar veel migranten en kleine ondernemers neerstrijken. Duizenden Amsterdammers wonen er op elkaar gepakt in sloppen en gangen. Het leven is er rauw maar er is ook saamhorigheid. In 1965 geleden werd in de Jordaan door Roel van Duijn en Rob Stolk uit de Karthuizersstraat protestbeweging Provo opgericht. Uiteindelijk werd Provo in 1969 zelfs in de gemeenteraad gekozen.